Oosit ve Embriyo Dondurma | Bahçeci Sağlık Grubu

Oosit ve Embriyo Dondurma

embriyo-dondurmaGamet ve embriyo dondurma çözme işlemleri (Kriyoprezervasyon)

Elde edilen yumurta ve embriyo sayısı kullanılan tedavi seçeneklerine bağlı olarak kişiden kişiye değişkenlik gösterse de, günümüzde tüpbebek tedavisi gören çiftlerin yaklaşık %40’ında birden fazla kaliteli embriyo elde edilmektedir. Genç anne adaylarında bu oran %60’ların üzerinde olup, yaşa bağlı olarak yumurta rezervi düştükçe bu oran da düşebilmekte. Embriyo transferi işlemi sonrası arta kalan kaliteli embriyolar da embriyoloji laboratuarı içerisinde bu amaçla özel olarak ayrılmış kriyoprezervasyon odası içerisinde dondurularak saklanabilir ve tedavi sürecine bağlı olarak ileri bir tarihte çözülerek gebelik elde etmek amacı ile kullanılabilir.

Embriyoların dondurularak saklanması ve istenildiğinde çözülerek bebek sahibi olmak amacı ile kullanılması 20 yıldan fazla bir süredir dünya genelinde rutin tüpbebek tedavilerinde kullandığımız bir yöntem ve bu yöntem ile dünyada günümüze kadar doğmuş yüzbinlerce çocuk var.

Embriyo dondurma/çözme tedavileri Türkiye gibi Yardımcı Üreme Teknikleri (tüpbebek) uygulamalarının kişinin medeni haline, yaşına vb. göre düzenlendiği ve sosyal güvenlik sistemlerinin desteğinin sınırlı olduğu ülkelerde daha da fazla önem kazanıyor. Zira yasal mevzuat kadın yaşına ve daha önceki tedavi sayısına bağlı olarak 1 veya 2 embriyonun rahme transferine izin veriyor. Dolayısı ile pek çok hastada embriyo transferi sonrası kalan kaliteli embriyoların dondurularak saklanması ve yakın gelecekte yine tedavi amacı ile kullanılması tıbbi, maddi ve manevi olarak hastalar için son derece önemli. Diğer bir deyişle embriyo dondurma eğer doğru şekilde uygulanır ise tedavi gören çiftlerimize hem ek bir tedavi olanağı ve gebelik şansı sağlıyor hem de toplam tedavi maliyetini ciddi oranda azaltabiliyor. Ayrıca dondurulmuş çözülmüş embriyolar ile gerçekleştirilen tedavilerde yumurta büyütmek ve bu amaçlı yüksek doz hormon ve ilaç kullanımı gerekmediğinden hasta için süreç çok daha konforlu geçiyor.

Peki embriyo dondurma işlemi sadece tedavi sonrası kalan embriyolar için mi yapılıyor? Her hastaya uygulanabilir mi?

Öncelikle embriyo dondurma/çözme tedavilerinin etkin kullanılabilmesi için tedavi hizmeti veren merkezde çok iyi bir kriyoprezervasyon hizmetinin veriliyor olması gerekli. Bu hizmetin teknolojik altyapısı çok önemli fakat tek başına yeterli değil. Dondurulacak embriyo kalitesi ve seçimi ilk aşama. Sonrasında dondurma sırasında kullanılacak yöntemin seçimi ve uygulayıcılar (embriyologlar) tarafından ne kadar etkin kullanılıp kullanılmadığı yani tecrübe geliyor. Pek çok tüpbebek merkezi embriyo dondurma ve çözme hizmeti vermesine rağmen tedavideki başarı oranları merkezler arasında ciddi farklılık göstermekte. İyi ve kaliteli bir tüpbebek merkezinde hem embriyo dondurma şansı verilen hasta sayısı yüksektir hem de dondurulup çözülen embriyolar ile elde edilen gebelik şansı en az taze embriyolar ile gerçekleştirilen tedaviler kadardır ve hatta tedavi daha doğal bir rahim ortamında yapıldığı için daha yüksektir.

Geçmiş yıllarda teknik imkansızlıklar nedeni ile sadece belirli sayıda ve kalitede embriyosu olan çiftlere önerebildiğimiz bir imkan iken günümüzde tedavi sonrası arta kalan tek bir embriyoya bile –eğer gelişim düzeyi ve kalitesi uygun ise- embriyo dondurma işlemi yapılabilmektedir. Dolayısı ile geçmişte şans tanınmayan pek çok çiftimize bu imkan artık sunulabiliyor. Diğer taraftan embriyo dondurma seçeneği sadece tedavi sonrası arta kalan embriyoları olan çiftlere uygulanmıyor, tedavi sırasında karşılaşılan ve tedavinin durdurulması veya ertelenmesi gereken durumlarda da embriyo dondurma etkin bir yöntem. Örneğin, Ovaryen Hiperstimülasyon Sendromu (OHSS) adı verilen ve tedavi gören bayanın yumurtalıklarının kullanılan hormon ve ilaçlara aşırı yanıt vermesi durumunda gelişen tüm embriyolar erken gelişim aşamalarında dondurularak saklanabilmekte, hastanın klinik tablosu iyileştiğinde ise çözülüp transfer edilmeleri sureti ile yüksek gebelik oranları elde edilebilmektedir. Bazı klinikler ayrıca yumurta gelişimi amacıyla hormon/ilaç kullanımı yüksek dozlarda olan ve bu sebep ile rahim içi zarının embriyoyu tutma kapasitesinin düştüğünü düşündükleri olgularda veya tedavi sırasında rahimde gözlenen ve embriyonun tutunmasını engelleyici yapıların varlığında (myom, polip vb.) da tüm embriyoların dondurulması, problemlerin/engellerin ortadan kaldırılması sonrası ileriki bir tarihte çözülerek daha sağlıklı ve doğal bir rahim ortamına transfer yapma ve yüksek gebelik oranları elde etme görüşünü benimsemektedirler. Özellikle uzakdoğu ülkelerinde taze yerine dondurulmuş embriyolar ile uygulanan tedavi sayısında özellikle son yıllarda ciddi bir artış gözlenmektedir.

Embriyo dondurma yönteminin faydalı olduğu bir başka yaklaşım embriyolarında genetik tanı yapılması planlanan çiftler. Yüksek genetik bozukluk riski taşıyan fakat tedavide sınırlı sayıda yumurta ve embriyo elde edilebilen çiftlerde gelişen embriyolar dondurulabilmekte, birden fazla kez yumurta geliştirme ve embriyo elde etme işlemlerinden sonra dondurularak biriktirilen embriyolar birlikte genetik inceleme aşamasına alınırlar böylece genetik test maliyeti de ciddi oranda azaltılır.

Yumurta (Oosit) dondurma

Embriyo dondurma uygulamalarında olduğu gibi özellikle son 4-5 yılda elde edilen teknik ilerlemeler sayesinde ve vitrifikasyon adı verilen hızlı dondurma tekniğinin klinik pratikte geniş kullanım alanı bulması sonrası yumurta dondurma da embriyo dondurma gibi artık kliniklerde uygulanabilen rutin bir uygulama haline geldi. Yapılan çalışmalar vitrifikasyon tekniği ile dondurulup çözülen yumurtalar ile elde edilen bebeklerde doğal yolla oluşan gebeliklere kıyasla ciddi bir anomali artışının olmadığını gösteriyor.

Ülkemizde yakın bir zamana kadar yardımcı üreme teknikleri mevzuatına göre yumurta dondurulmasına izin verilmiyordu ancak 2010 yılında revize edilen yönetmelik ile belirli şartlar için (kanser teşhisi konması sonrasında kişinin üreme hücreleri için zararlı olan radyoterapi ve/veya kemoterapi alacak olması, üreme fonksiyonlarının kaybedilmesine yol açacak ciddi bir cerrahi operasyon geçirilecek olması gibi) yumurta dondurulması yasal olarak yapılabiliyor. Embriyo dondurma uygulamasında olduğu gibi bu yöntem için de kadınlarda yumurtalıkların hormonlar ile uyarılmasının gerekli ve bunun için de adet başlangıcı ile birlikte yaklaşık 10 günlük bir süreye gereksinim duyuluyor. Ayrıca eğer kanser tedavisi öncesi yumurta dondurma yapılacak ise hormon kullanımının riskli olabileceği kanser türlerinde yöntem tercih edilmiyor. Bu tip kanserlerde tercih edilen yaklaşım yumurtalık dokusunun dondurulması.

Etiketler : , , , , ,

Bahçeci Blog

Embriyoloji Laboratuvarı ile ilgili yazılar

Tüm Embriyoloji Laboratuvarı Yazıları »


Yandex.Metrica